Michelle Marie Martinko

Michelle, 6 Ekim 1961'de Cedar Rapids (Sedır Rapids) Iowa'da doğdu. Janet ve Albert Martinko'nun iki kızının küçük olanıydı. Ortalamanın üzerinde bir öğrenci olduğu ve okul yetkilileri tarafından saygı duyulduğu Cedar Rapids Kennedy Lisesi'ne girebilmişti. Twirling (Türkçe'ye sopa jimlastiği olarak da çevirebileceğimiz bir spor dalıdır.) kadrosuna ikinci sınıf öğrencisi olarak katıldı. Ayrıca korolarda ve tiyatro yapımlarında da rol aldı. 19 Aralık 1979'da öldürüldüğünde lise son sınıf öğrencisiydi ve iç mimar olabilmek için Iowa Eyalet Üniversitesi'ne gitmeyi planlıyordu.

Cinayet Gecesi (19 Aralık 1979) ve Soruşturma

Michelle, Cedar Rapids'deki Sheraton Inn'de yıllık Kennedy Konser Korosu için düzenlenen bir ziyafete katılmışdı. Koro ziyafetinden akşam 7 gibi ayrıldıktan sonra yeni açılan Westdall Alışveriş Merkezi'ne yeni bir kışlık mont almak için gitmişti. Olay günü en son akşam 8 veya 9 civarında görüldü. Ailesi kızları akşam eve gelmeyince gece 02'de kızlarının kaybolduğunu polise bildirdiler. Aile kızlarının en son alışveriş merkezinde görüldüğü bilgisine ulaşınca tekrar polisi arayarak onları bölgeye yönlendirdiler. Aramalar alışveriş merkezine yoğunlaştırıldı ve sabah saat

4'te ailenin arabasını alışveriş merkezinin otoparkının kuzeydoğu bölgesinde park edilmiş halde buldular. Michelle'in cesedi arabanın yolcu koltuğunda ve defalarca bıçaklanmış şeklide uzanmış halde bulundu. Michelle bulunduğunda göğsünden, boynundan ve yüzünden 29 kez bıçaklanmıştı. Ellerinde katiliyle savaştığını gösteren savunma yaraları da bulunmaktaydı. Adli tıp doktorları Michelle'in

akşam 8 ila 10 arasında öldürüldüğünü belirlediler. Cinayetin arabanın içinde işlendiği belirlendi. Yapılan ilk incelemeler sonucunda Michelle'in cinsel tacize veya hırsızlığa uğramadığı belirtildi. Polis bıçak yaralarının sayısına ve bu yaraların özellikle kurbanın yüz bölgesinde toplanması nedeniyle cinayetin kişisel olabileceğini düşünmüşlerdi. Katili tespit edebilecek parmak izi ve

cinayet silahı bulunamadı. Parmak izinin olmamasından dolayı polis katilin bir eldiven giymiş olabileceğini düşündü Cinayet silahının bir bıçak olmadığı “sivri uçlu” bir alet olduğu belirtildi. Ancak cinayet silahının ve uzunluğunu ne olduğuna dair bir bilgiye ulaşılamadı. Cinayeti soruşturan Şef Baker “Sıfır noktasından” (sıfır noktası; kurbanın yakın çevresindeki insanları sorgulamak anlamına geliyor.) başlayarak soruşturmaya başladı. Yapılan soruşturmada Michelle'in eski erkek arkadaşı Andy Seidel'in o gece alışveriş merkezinde olduğunu öğrenildi. Michelle ve Andy 2 yıl çıktıktan sonra Michelle'in isteğiyle ayrılmışlardı. Andy polis tarafından

sorgulandı ancak kesinlikle cinayetle suçlanmadı. Ailesi Michelle'i öldüren kişinin Andy olduğunu düşünüyordu ama Andy suçlu gösterecek haerhangi bir delil yoktu. Üstelik Andy'nin annesi Michelle'in öldürülüdüğü düşünülen saatlerde oğlunun alışveriş merkezinde olduğunu söyleyerek ona tanıklık etmişti. Daha sonra donanmaya katılmak üzere Cedar Rapids'ten ayrıldı. Michelle'in babası (1995) ve annesi (1998), kızlarının katilinin Andy olduğuna inanarak öldüler.

19 Haziran 1980'de polis iki tanıktan aldığı şüpheli kişinin karma bir eksizini kamuoyuna paylaştı. Bu profile göre şüpheli kişi; kıvırcık kahverengi saçlı, yaklaşık 74 ila 79 kg arasında, 182 cm uzunluğunda, 10'lu yaşların sonunda veya 20 yaşların sonunda olan beyaz bir erkekti. (Değişik kaynaklarda bu bilgilerin tanıklardan hipnoz altında alıntığı belirtiliyor.) İlk soruşturma sırasında polisin elinde 80'den fazla potansiyel şüphelilerden oluşan bir liste vardı. Bu şüphelilerden 60'tan fazlası ilk aşamada elendi. Soruşturma ilerleken birçok şüpheli hayatını kaybetti. Davanın üzerinden uzun bir süre geçtiğinden dava soğuk davalar arasında girdi.

Davanın Yeniden Açılması

Iowa Polis Departmanı, 2006 yılında Michelle'in elbisesinden ve arabasının vites kolunda bulunan kandan şüpheli kişiye ait olabileceğini düşündükleri DNA'yı elde etmeyi başardı. Dedektifler bu kanın katilin kesik elinden geldiğine inanmaktaydı. Polisler elde edilen bu DNA örneğinden kısmı DNA profili oluşturdular. Oluşturlan bu DNA profili Ulusal DNA veritabanı olan Kombine DNA İndeks Sistemine (CODIS) girildi ancak herhangi bir eşleşme olmadı. Soğuk dava dedektifleri, Dedektif Doug Larison ve Dedektif George Aboud, Michelle'in cinayetinde yeni kanıtlara ulaştıklarını ve eli kesik bir adamı teşhis etmeleri için halktan yardım

istedi. Katilin bulunması için Michelle'in ailesinin bağışladığı 10.000 dolarlık ödül, katilin tutuklanması tutuklanmasında önemli olabilecek bilgiler için teklif edildi. Ancak işe yarayan herhangi bir bilgi elde edemediler.

Dedektifler bir DNA fenotipleme şirketi olan “Parabon Nanolabs” ile anlaştı ve “Parabon Nanolabs” şüphelinin cinayeti işlediği dönemdeki görünümüne ve yaşlandığından nasıl görünebileceğine dair 3 profil örneği çıkartma da yardımcı oldu. Şüpheli kişiye ait olduğu kan örneklerinden elde edilen DNA profili “Gedmatch” isimli halka açık bir DNA veritabanına yüklendi. (“Getmatch” gibi DNA veri tabanları bünyelerinde bulunan DNA örneklerini eşleştirerek genetik bir soy ağacı oluşturmayı sağlar.) Bu veri tabanı sayesinde polis bir genetik soy ağacı çıkarabilcek ve şüpheli listesini kısaltabilecekti. Ancak bu zaman alan bir süreçti.

Şüphelinin Belirlenmesi

Babası öldükten sonra baba tarafından akrabalarını bulmak isteyen bir kadın “Getmatch DNA veritabanına” kendi DNA'sını yükledi. Yüklenen bu DNA, Michelle'in katiline ait olduğu düşünülen DNA örneği ile eşleşti. Yapılan çalışmalardan sonra şüpheli listesi bu kadının 1. dereceden kuzenleri olan Burns kardeşlere (3 kardeşler) kadar indirildi. Burns kardeşler gözetim altına alındılar ve gizlice DNA örnekleri toplandı. (Eğer bir pipetle içeçek içtiniz ve pipeti attınız.

Bu pipeti polis tarafından terk edilmiş mülk olarak düşünülür ve toplanarak alehinizde delil olarak kullanılabilir. Polisin DNA örneği toplarken yaptığı tam olarak buydu.) 2 kardeşin DNA'sı dedektiflerin elindeki şüpheliye ait olan DNA ile eşleşmedi.

Şüphelinin Tutuklanması

2018'de araştırmacılar 3 kardeşten biri olan “Jerry Lynn Burns”un tek pipet kullanarak çok sayıda içecek içtiğini fark etti ve Jerry Burns bu pipeti attığında polisler bu pipeti alarak üzerinde DNA analizi yaptılar. Elde edilen DNA polisin elindeki DNA profiliyle uyumluydu. 19 Aralık 2018'de müfettişler Burns'ün Manchester, Iowa'daki iş yerine onunla konuşmak için gittiler. İlk başta

gönüllü olarak DNA örneği vermeyi reddetse de daha sonra mahkeme kararıyla DNA örneğini vermek zorunda kaldı. Burns, Michelle'i tanımadığını, öldürüldüğünde orada olmadığını söyledi. Ancak DNA 'sının neden olay mahalinde bulunduğunu açıklayamadı. Dedektifler Burns'ün internet kaydını araştırdıklarında sarışın kadınlar ile ilgili cinsel taciz ve öldürme ile ilgili birçok arama geçmişi

olduğunu buldu. Cinayetten 39 yıl sonra “Jerry Burns” tutuklandı ve 1. dereceden cinayetle suçlandı. Dava 12 Şubat 2020'da başladı. (çünkü savunma zanli alehinde delil toplamak ve tanıklarla konuşmaka için ek süre istedi.) Jerry Burns'un avukatları suçsuz olduğunu savundu ve atılan pipetin bir kanıt olamayacağını öne sürsede mahkeme atılan pipetin özel mülk olamayacağına ve delil olarak kullanılabileceğine karar verdi. 24 Şubat 2020'da jüri 3 saatlık bir

toplantının ardından Jerry Burns'ü 1. dereceden cinayetten suçlu buldu. 7 Ağustos 2020'de ise 1.dereceden cinayetten ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

Jerry Lynn Burns Kimdir?

1953 doğumlu olan Jerry Burns, Michelle Martinko'yu öldürdüğünde 25 yaşındaydı. Manchester, Iowa'da büyüdü ve 1972'de “West Delaware Lisesi”nden mezun oldu. Burns 2008'de intihar eden Patricia Burns ile evliydi. Ayrıca Burns'ün kuzeni olan Brian Burns, 19 Aralık 2013'te kayboldu ve hala kendisinden bir iz yok. Burns'ün işlediği cinayet ortaya çıkınca bu iki olayla Burns'ün bağlantılı olabileceği konuşuldu ancak polis Burns'ün bu iki olaya karıştığını düşünmüyor. (Bu adamla ilgili ayrıntılı bilgi yok!)

KAYNAKLAR

1. https://www.thegazette.com/news/read-the-1979-michelle-martinko-coverage-from-the-gazettes-archive/

2. https://iowacoldcases.org/case-summaries/michelle-martinko/1980-6-19-crg-michelle-martinko-hypnosis-aids-probe/

3. https://www.mamamia.com.au/michelle-martinko/

4. https://iowacoldcases.org/case-summaries/michelle-martinko/

5. https://en.wikipedia.org/wiki/Murder_of_Michelle_Martinko

6. https://www.cbsnews.com/news/michelle-martinko-murder-victim-solve-cold-case-40-years-later/ (Video kaynak)

7. https://cbs2iowa.com/news/local/new-dna-technology-cracks-39-year-old-martinko-case