Bugün bir araştırma yazısı ile karşınızdayım:) Gerçi bu araştırma yazısının verileri eğlenceli olmaktan ziyade düşündürücü ve sanırım biraz da Ülkemiz adına "üzücü" sonuçları olacak. Araştırmayı iki kategoride, zaman zaman Ülkemiz verileri ile dünya ülkeleri verileri arasında karşılaştırma yaparak yazmaya çalıştım. Çok vakit kaybetmeden başlayalım isterseniz.

Konumuz "2019/2020 Yılları Kitap Okuma ve İnternet Kullanımı Verileri" üzerine:)

Öncelikle ilk kategori veriler, OKUYAY (Okuma Kültürünü Yaygınlaştırma Platformu) ve 2010 yılından beri bu alanda araştırma yapan Kadir Has Üniversitesi kaynaklarından alınmış olup, 2019 ve 2020 yıllarına aittir. İkinci kategori de ise We Are Social isimli sitenin her yıl yaptığı ve dünya çapında yayınlanan istatistiklerinden faydalandım. Bu veriler de 2020 yılına aittir.

Unutmadan Kitap Okuma üzerine Türkiye'de en son 2011 yılında (verileri 2008 yılına ait) Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde yapılan kapsamlı bir araştırma sonrası, 2019 yılına kadar bu konuda yapılmış detaylı tek bir kapsamlı araştırma mevcut değil. 2019 yılında OKUMA KÜLTÜRÜ ARAŞTIRMASI isimli 100 sayfalık rapor hazırlayan OKUYAY isimli platform Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen resmi bir proje. Benim için kaynak olarak kullanılabilecek bir platform.

Bu sebeple önce bu 100 sayfalık raporun can alıcı ve dikkat çekici kısımlarına değinelim isterseniz.

Ülkemizde "KİTAP OKUYORUM" diyen insanların genel nüfusa oranı %64. Türkiye nüfusunun bugün yaklaşık 83 Milyon 615 bin kişi olduğunu kabul edersek, bu oran 53,5 Milyon insana denk geliyor. Kitap okuyorum diyen insanların ise; %54'ü kadın, %46'sı erkeklerden oluşuyor. Raporda birbirinden güzel soru ve ulaşılan ilginç ama üzücü cevaplar var. Gelin sorulara ve cevaplarına da bir göz atalım;  

Son 3 ayda kitap okudunuz mu?  

Genel nüfusun %36'sı son 3 ayda hiç kitap OKUMAMIŞ, %34'ü sadece 1-2 kitap, %30'luk bir kitle ise 2 veya daha fazla kitap okuduğunu beyan etmiş. (Son 1 yılda hiç kitap okumadım diyenlerin oranı ABD'de %24, Avrupa Birliği genelinde ise %32)

İnanç veya ders kitapları dışında basılı kitap okuyor musunuz? 

%38'lik bir kitle "HAYIR, OKUMUYORUM" cevabını verirken (öğrencilerin bu orana katkısı büyük olabilir), %14'lük bir kitle "eskiden okurdum" cevabını vermiş. Genel nüfusun %44,6'sı ise bu soruya "EVET, OKUYORUM" şeklinde cevap vermiş.

Bu arada okurların bir kitabı satın almaya karar vermesine etki eden en önemli etken, kitabın konusu oluyormuş. Sonrasında ise sırasıyla, arkadaş tavsiyesi, kitabın yazarı ve türü, blog tavsiyeleri, çok satanlar bölümünde olması, fiyatı gibi etkenler geliyormuş. Siz ne dersiniz? Sizin için bir kitabı satın alırken en büyük etken hangisi ?

Okurlar kitap alış verişi için öncelikli olarak küçük yani bağımsız kitap evlerini tercih ediyorlarmış. Sonrasında ki sıralamada ise büyük zincir kitapevleri ve internet satış siteleri geliyormuş.

Ne sıklıkla kitap alıyorsunuz?  

Üzücü ama %40 hiçbir zaman cevabı vermiş bu soruya... %18'lik bir kitle yılda bir kez diye cevaplarken, %17'si altı ayda bir kez, %20'si ayda bir kez ve %4'ü haftada bir kez cevabını vermiş.

Evinizde kaç kitap var? 

Bu soruya verilen cevaplarda hayli ilginç; %7'lik bir kesim evinde hiç kitap olmadığını, %27'lik bir kesim 5-20 arası kitap olduğunu, %42'lik bir kesim 20-100 arası kitap olduğunu ve %16'lık bir kesim ise 100 üzeri kitap olduğunu beyan etmiş.

Ayrıca "En son okuduğunuz kitap nedir?" sorusuna %47'lik bir kesim herhangi bir isim VEREMEMİŞ:)

Yeni sorulardan önce gelin bir de en çok tercih edilen kitap türlerine ve diğer farklı istatistiklere bakalım;

Roman, öykü, şiir gibi kitaplar: %42, Dini Kitaplar: %34, Eğitim Kitapları: %19, Araştırma, İnceleme tarzı kitaplar: %15, Akademik Kitaplar: %9, Çocuk ve İlk Gençlik Kitapları: %7'lk oranlarda tercih ediliyormuş.

En çok "Nerelerde kitap okursunuz?" sorusunun cevabında ise EV ezici çoğunlukta.

Keyif için kitap okumayı GEREKSİZ BULANLARIN oranı %13. Yani inanması güç ama böyle bir kitle var Ülkemizde:( Zorunluluktan kitap okuyan bu arkadaşlar sanırım iş sebebiyle kitap okumak zorunda olanlardır diye düşünüyorum.

Türkiye'de kitap fiyatlarını fazla bulanların oranı %53.

Dijital ekranlardan (tablet vb.) kitap okurum diyenlerin oranı %17.

"İnternette bu kadar bilgi varken kitap okumak nedir:))" diyenlerin oranı ise %19.

Bu arada kitap okuyanların büyük çoğunluğu aynı zamanda sosyal medyayı da aktif ve yoğun olarak kullanıyorlar tespiti de bir başka veri. İleride diğer araştırma kategorisinde bununla ilgili detayları da paylaşacağım.

Kitap Fuarı dendiğinde "O NE Kİ?" diyenlerin oranı %39. Ne olduğunu biliyorum ama bugüne kadar hiç gitmedim diyenlerin oranı %30. 

İlkokul ve öncesi dönemde ders kitabı dışında kitabınız var mıydı? Ve kim alırdı? 

Bu soruya verilen cevaplar aslında diğer birçok sorunun yada genel anlamda kitap okuma probleminin kaynağını gayet iyi açıklıyor...

Cevabı "evet, vardı ve ailem alırdı" diyenlerin oranı %35. "Okuldan okuma kitabı verirlerdi" diyenlerin oranı ise %19. "Başkaları verirdi" diyenler %8 iken "HAYIR, YOKTU" diyenlerin oranı tamı tamına %45...

Çocuklarınıza kitap okuyor musunuz?

%39 HİÇBİR ZAMAN... %21 NADİREN... %18 BAZEN.. %16 SIK SIK ve %7 HER ZAMAN..

Dediğim gibi sorunun kaynağı en çok da son iki soruda açıkça belli oluyor diye düşünüyorum.

Gelin bu araştırma ile ilgili son birkaç veriye daha göz atmaya devam edelim. Kitap okuma sıklığının Bölgelere göre dağılımı;

Ege Bölgesi: 4.1 

İç Anadolu Bölgesi: 2.3 

Marmara Bölgesi: 2.2

Güney Doğu Anadolu Bölgesi: 1.8 

Karadeniz Bölgesi: 1.4 

Akdeniz Bölgesi: 0.9

Doğu Anadolu Bölgesi: 0,8

Son olarak da yeni yayınlanmış ve yabancı birçok kaynakta rastladığım bir veriyi sizlerle paylaşmak istiyorum;

Dünya genelinde özellikle pandemi döneminde haftalık olarak kişi başına kitap okumak için ayrılan zamanlar ile ilgili bir çalışma yapılmış ve Türkiye bu verilerde "haftalık 5,54 saat" ile "18nci sıra"da (2020 yılı). Bu listenin birinci sırasında Hindistan yer alıyor ve bu süre kişi başı haftalık 10,42 saat. 

Bu arada ilave bir bilgi Türkiye'de son bir yılda kitap satışları %30 oranında artmış görünüyor.

GELELİM 2NCİ ARAŞTIRMA KATEGORSİNE; İNTERNET KULLANIMI:-)

Yazımın başında da belirttiğim gibi "We Are Social" isimli internet sitesinin yapmış olduğu istatistik bilgilerinden faydalanarak yazıma devam ediyorum. Türkiye'de 2020 yılı sonu verilerine göre 62 milyon internet kullanıcısı var. Dünyada bu rakam 4.54 milyar (Dünya nüfusu 7.75 Milyar ve bu oran %59)

Ve internet kullanıcılarının 54 milyonu aynı zamanda sosyal medya kullanıyor. (Dünyada bu rakam 3.8 Milyar). Ülkemizde bir gün içerisinde internette vakit geçirme süresi 7.5 saat.. İnsanlar ne zaman uyuyor ve ne zaman çalışıyor, ne zaman yemek yiyor anlamak gerçekten zor:-) Dünya genelinde ise bu rakam ortalama 6 saat 43 dakika.

Bu 7,5 saatten daha vahim verilerde mevcut tabi ki:-) Sosyal medya ve televizyon başında geçirilen süre yaklaşık 3 saat, online müzik dinlemek için ayrılan süre ise yaklaşık 1,5 saat. Son olarak da oyun oynamak için harcanan süre için 1 saat.. Unutmadan Ülkemizde internet kullanıcılarının %88 'i herhangi bir cihaz (mobil, tablet yada masaüstü bilgisayar) üzerinden oynuyor. 

Sosyal medyayı kullanan insanların yaş aralığı çoğunlukla 25-34 yaşlar arası. 38 Milyon kullanıcı ile İnstagram sosyal medya kullanımı açısından birinci sırada. Onu 37 Milyon kullanıcı ile Facebook ve 11.8 Milyon kullanıcı ile Twitter takip ediyor. Bu arada sosyal medya kullanıcısı olarak erkek kullanıcı sayısı kadınlardan daha fazla. 

Sosyal medya ile ilgili şu verileri de ilginç bulabilirsiniz. Dünyada en çok İnstagram kullanıcısının olduğu 6ncı ülkeyiz. Avrupa da ise ilk sıradayız. Twitter'da ise 7nci sıradayız. Snapchat denilen uygulamada bu yıl ilk defa ilk 10'a girerken, Facebook'ta 12nci sıraya gerilemişiz:-)

Ülkemizde her 10 kişiden 9'unda cep telefonu var ve bunların da %89'u akıllı telefona sahip

Her iki kategoride de yaptığım araştırma sonuçlarını olabildiğince yorumsuz ve tarafsız olarak sizlerle paylaşmaya çalıştım. Öyle tahmin ediyorum ki teknolojik gelişmelerin hayatımıza olumlu anlamda katkılarının yanı sıra, toplumdan neleri alıp götürdüğü de açıkça belli oluyordur. Varsa sizin de bu fikirleriniz yorumlarda dinlemek isterim:)