Desiderius Erasmus (1466-1536), Avrupa tarihinde önemli biridir. Hümanist düşüncenin mimarlarından sayılır. Eski Ahit’i (İncil) eleştiren bir karakter. Günümüzde ise milyonlarca öğrencinin yurt dışına gitmesinin kapısını oluşturan şahıstır. Üniversite okuyanların seyahat yolu, Erasmus öğrenci değişim programına adını verir.

16.yy. başlarında Luther’le birlikte Aydınlanma süreci başlar. Avrupa’da Papalığın dini ve siyasi otoritesinin tartışmaya açıldığı Babil esareti denilen dönemler, Hıristiyanlığın karanlık dönemleridir. Papanın ve tanrının kim olduğunun tartışıldığı dönemde, en tehlikeli kitaplar arasındadır. Modern düşüncenin temellerinin oluştuğu aşırı ciddiye alacağın ya da ciddiye almayacağın farklı bir kitap.

Dante’nin İlahi Komedyası, yazılış sebebi de kilise ve Katoliklik meselesiydi. Deliliğe Övgü kitabı da böyle bir süreci anlatıyor. Orta çağın, çok tanrı az insan düşüncesinin; aydınlanma ile birlikte az tanrı çok insan düşüncesine evrilmesi ile başlıyor. 1509’da İtalya’dan Fransa’ya seyahate çıkan Erasmus bir hafta sonu bu kitabı yazıyor. Enteresan bir hiciv yapıyor. 

Sayfa 118 de dalkavukluğu, zararlı görüyor; kalleş ve alaycı insanlar zavallı kurbanlarını kötü duruma düşürmek için kullanırlar fakat benim dalkavukluğum, masum bir hayırseverliktir, erdeme yakın, üzgün olanları rahatlatır, hastaları keyiflendirir, aşıkları birleştirir, yaşlıları neşelendirir, prenslere övgü kisvesi altında hiç incitmeden öğütlerde bulunur, mutluluğun en esaslı kısmıdır biçiminde muazzam bir anlatımı vardır.

Ahmaklığı kitap kahramanı gibi kullanıyor ve övüyor. “Asıl bilgelik deliliktir ya da bilge olduğunu söyleyen delidir” tezi üzerinden deliliğin kendini övüşünü anlatıyor. Antik Yunan unsurlarını da içeriyor. Dipnotlarla sürekli okuyucuyu aydınlatıyor. Karakterleri aklımızda tutmak zor, kitap sizinle konuşuyor. Canlı eleştirileri var. Siyasal eleştirileri bugünü bile kapsıyor. Eleştiriyi mizahla çok güzel harmanlıyor. Birey olmanın kıymetinden bahsediyor. Keyifle okunan bir kitap.