Kuman-Kıpçak birliği, birleşme sağlamadan önce farklı Türk boyları halinde bulunuyorlardı. Bu oluşturan unsurları ve çevresindeki Türk dünyasını anlamak için genel bir çerçeve çizmek gerekirse durum şöyleydi: Seyhun-İrtiş arasında Oğuzlar, Tobol ve İşim çevresinde Kıpçaklar, buradan Altaylara doğru Kimekler, Isık göl etrafında ise Karluklar bulunuyor, daha doğuda ise Sarı Uygurlar yaşamakta ve bunlara bağlı olarak da bu civarda Kunlar varlığını sürdürüyordu. Kunlar, Moğolca konuşan bir kavim olan Kıtanların baskısı sonucu mevcut yerlerinden batıya doğru harekete girişmişler, Nan-shan Dağlarının olduğu bölgede Türkçe konuşan bir kavim olan Sarılardan [Sarı Uygurlar] da kendilerine katarak Cungarya’dan geçip Karluk bölgesine ilerlediler. Buradan kuzeye yönelen akınlarda [Kunların kuzeye yönelmelerinin sebebi güneyde Karahanlı baskısıyla püskürtülmelerinden kaynaklanır] Kun-Sarılar, Batı Sibirya’da Kimeklerin bir kolu olan ve Tobol, İşim ırmakları arasında yaşayan Kıpçaklarla birleşip birlikte güçlü bir boy federasyonu meydana getirdiler. Kaşgarlı Mahmud’un verdiği bilgileri göre XI. asrın ikinci yarısında ikili federasyon [Kimek: İki Yimek, İki İmek] şeklinde yaşayan Kimeklerde yönetimin Kıpçak kolunda olduğu sonucuna varılmaktadır. Oluşan Kıpçak-Sarı-Kimek federasyonun etki alanı Yayık Irmağı’nın Avrupa kanadına kadar genişlemiştir. Yine buradan Kıtan baskısı ve otlak darlığı sebebiyle İtil Nehri’ne doğru ilerlediler [1030] ve Uzları Balkanlar’a doğru ittiler. 1064 yıllarında Uzları kesin olarak mağlup ettikten sonra Karadeniz’in kuzeyine yerleştiler. Bu tarihten sonra Karadeniz ile Hazar Deniz’inin kuzeyi Deşt-i Kıpçak olarak anılmaya başladı.

(bkz.Doğu Avrupa Türk Tarihi [editörler: Serkan Acar, Osman Karatay] Kuman-Kıpçaklar, müellif Mualla Uydu Yücel. Kök Tengri’nin Çocukları, Kuman Kıpçaklar, Ahmet Taşağıl. İslam Ansiklopedisi, Kıpçaklar.)